Arbeidsdeskundig onderzoek: wat is het en wanneer zet je het in?
Stagnatie in de re-integratie is voor niemand fijn. Als werkgever zie je de kosten oplopen en de Wet Verbetering Poortwachter dichterbij komen. Als werknemer vraag je je af: “Wat kan ik straks nog wél?” Er komt een moment dat alleen een medisch advies van de bedrijfsarts niet meer genoeg is om de volgende stap te bepalen. Dat is hét moment voor een arbeidsdeskundig onderzoek. In dit blog leggen we uit hoe dit onderzoek werkt, waarom het voor zowel werkgever als werknemer een cruciaal meetmoment is, en hoe je je optimaal kunt voorbereiden.
Wat doet een arbeidsdeskundige precies?
Voordat we de diepte in gaan, is het belangrijk de rolverdeling scherp te hebben. Wat doet een arbeidsdeskundige? Waar de bedrijfsarts vaststelt welke beperkingen er zijn (de medische kant), vertaalt de arbeidsdeskundige dit naar de praktijk (de arbeidskundige kant).
De deskundige is de onafhankelijke expert die de ‘belastbaarheid’ van de werknemer naast de ‘belasting’ van de functie legt. Er wordt gekeken naar vier belangrijke scenario’s:
Spoor 1 (intern): Kan de werknemer terug naar de eigen functie (eventueel met aanpassingen)?
Spoor 1 (intern): Is er ander passend werk binnen de huidige organisatie?
Spoor 2 (extern): Is er passend werk bij een andere werkgever?
Spoor 3: Is er sprake van volledige arbeidsongeschiktheid?
Wanneer zet je een arbeidsdeskundig onderzoek in?
Hoewel de werkgever degene is die het onderzoek inzet, is het een gezamenlijk belang. Meestal vindt dit onderzoek plaats rond het eerste ziektejaar (week 52). Dit is een strategisch moment: je moet het UWV namelijk laten zien dat er serieus naar alle mogelijkheden is gekeken.
Wacht alleen niet te lang. Als de bedrijfsarts aangeeft dat de beperkingen van dien aard zijn dat terugkeer in de eigen functie onwaarschijnlijk is, kan een vervroegd onderzoek veel onzekerheid wegnemen. Voor de werkgever voorkomt dit loonsancties; voor de werknemer biedt het een realistisch perspectief op de toekomst.
Vragen bij een arbeidsdeskundig onderzoek
Tijdens het onderzoek voert de deskundige gesprekken met zowel de werkgever als de werknemer. Het is geen verhoor, maar een analyse. De vragen bij een arbeidsdeskundig onderzoek zijn gericht op het vinden van oplossingen. Denk aan:
Voor de werknemer: “Welke taken in je huidige werk kosten je de meeste energie en waar loop je fysiek of mentaal vast?”
Voor de werkgever: “Welke mogelijkheden zijn er binnen de organisatie om de werkplek of de uren aan te passen?”
Gezamenlijk: “Zijn er opleidingen of cursussen die de drempel naar ander werk kunnen verlagen?”
Het doel is om een gedragen advies te formuleren waar beide partijen mee verder kunnen.
Arbeidsdeskundig onderzoek tips voor de werknemer
Het is volkomen logisch dat je als werknemer tegen dit onderzoek opziet. Het gaat immers over jouw toekomst en inkomen. Hier zijn een aantal arbeidsdeskundig onderzoek tips voor de werknemer:
Focus op mogelijkheden: de bedrijfsarts heeft de beperkingen al genoteerd. Gebruik dit gesprek om aan te geven wat je nog wél zou willen en kunnen doen.
Wees realistisch: overdrijf je klachten niet, maar maak ze ook niet mooier dan ze zijn. Eerlijkheid duurt het langst bij het opstellen van een houdbaar re-integratieplan.
Schrijf je vragen op: ga niet onvoorbereid het gesprek in. Wat wil jij weten over je re-integratie?
Voorbereiden op het arbeidsdeskundig onderzoek
Een goede voorbereiding op het arbeidsdeskundig onderzoek is essentieel voor een soepel verloop. Werkgever en werknemer doen er goed aan om vooraf de volgende documenten door te nemen:
De actuele functiebeschrijving en de loonwaarde.
De meest recente terugkoppeling van de bedrijfsarts (de FML-score).
Een overzicht van wat er tot nu toe al is geprobeerd aan re-integratie-activiteiten.
Door samen vooraf al even kort te zitten, voorkom je verrassingen tijdens het gesprek met de deskundige.
Het belang voor het UWV en loonsancties
Waarom hameren we zo op de kwaliteit van dit onderzoek? Het UWV beoordeelt na 104 weken of de werkgever (en de werknemer) genoeg hebben gedaan. Het arbeidsdeskundig rapport is daarbij het belangrijkste bewijsstuk. Als een werkgever verzuimt om tijdig een arbeidsdeskundige in te schakelen, kan het UWV oordelen dat er re-integratiekansen zijn gemist. Het resultaat? Een loonsanctie, waarbij de werkgever nog een jaar langer het salaris moet doorbetalen. Voor de werknemer betekent een slecht onderzoek vaak vertraging in de WIA-aanvraag. Een zorgvuldig onderzoek is dus een ‘insurance policy’ voor beide partijen.
Helderheid voor morgen
Een arbeidsdeskundig onderzoek is dé manier om de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen. Het geeft de werkgever de juridische zekerheid die nodig is voor het dossier, en de werknemer de duidelijkheid die nodig is voor herstel en loopbaan. Bij De Arbo Artsen geloven we in een menselijke aanpak. Wij zorgen ervoor dat het onderzoek niet alleen een vinkje op een checklist is, maar een echte stap voorwaarts in het proces.
Hulp nodig bij een arbeidsdeskundig onderzoek? Het re-integratieproces is al ingewikkeld genoeg. Laat ons de deskundige vertaalslag maken tussen medische beperkingen en praktische mogelijkheden. Neem vandaag nog contact op met het team van De Arbo Artsen. We helpen je graag de volgende stap te zetten!
